Sắn trong nước đủ cung ứng cho 6 nhà máy sản xuất etanol

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư Quy định lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam. Đánh giá một số giải pháp và kết quả triển khai Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ làm căn cứ xây dựng Thông tư, Bộ Công Thương cho biết, từ năm 2014 đến nay, Bộ Công Thương đã xây dựng, ban hành nhiều văn bản liên quan đến việc thực hiện lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học theo Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg.

Trong đó, giai đoạn từ năm 2014, Bộ Công Thương đã chủ động ban hành nhiều văn bản chỉ đạo để triển khai các hoạt động quản lý Nhà nước và thúc đẩy phát triển nhiên liệu sinh học theo lộ trình phối trộn, đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam.

Kết quả, cả nước đã xây dựng 7 nhà máy sản xuất nhiên liệu E100 (etanol nguyên chất sau khi sản xuất) với công nghệ chế biến sử dụng nguyên liệu đầu vào dùng được cả sắn và ngô, với tổng công suất thiết kế đạt khoảng 600.000 m3 E100/năm (nhà máy cồn etanol Đồng Nai; nhà máy cồn etanol Quảng Nam; nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi; nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Bình Phước; nhà máy etanol Đại Việt; nhà máy etanol Đắk Tô và nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Phú Thọ).

Bên cạnh đó, hình thành các vùng nguyên liệu sắn với diện tích khoảng 517.800ha, năng suất sắn trung bình đạt khoảng 10 triệu tấn/năm (quy khô tiêu chuẩn), cung cấp nguyên liệu cho sản xuất chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, nhiên liệu sinh học và các lĩnh vực khác.

Theo Bộ Công Thương, hiện nay, với tổng công suất 6 nhà máy sản xuất E100 đã xây dựng của Việt Nam (nhà máy E100 Phú Thọ đã dừng xây dựng) khoảng 600.000m3/năm, nhu cầu sắn khô cho sản xuất sản lượng này cần tối đa 1,9 triệu tấn (chiếm dưới 20% sản lượng sắn lát toàn quốc).

Như vậy, chỉ riêng nguồn sắn (lát) trong nước đã hoàn toàn đảm bảo cho cả 6 nhà máy hoạt động 100% công suất theo thiết kế. Ngoài ra, còn có nguồn ngô hạt trồng trong nước và nguồn nhập khẩu dồi dào từ các nước như: Mỹ, Brazil, Nga...

Qua báo cáo và khảo sát thực tế cho thấy, sau gần 10 năm triển khai Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg, Việt Nam đã hình thành được năng lực sản xuất nguyên liệu (sắn) vượt yêu cầu cho sản xuất E100 giai đoạn từ năm 2014 đến nay.

Cần lộ trình cụ thể để chuẩn bị cơ sở vật chất

Hiện nguồn E100 trên thị trường thế giới rất dồi dào, đến từ một số quốc gia sản xuất etanol lớn như Mỹ, Brazil... Việt Nam có thể nhập khẩu trực tiếp từ các nước sản xuất nói trên hoặc từ các đầu mối phân phối trong khu vực như Singapore hay Hàn Quốc.

Các cảng tiếp nhận nguồn E100 nhập khẩu có thể đón nhận các tàu thông dụng chở etanol (tải trọng khoảng 50.000 tấn/tàu) là các cảng ở cả 3 khu vực có tổng kho lớn của các DN, gồm: kho B12 (Cái Lân - Quảng Ninh), tổng kho Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh), tổng kho Vân Phong (tỉnh Khánh Hoà), cảng Đà Nẵng (TP Đà Nẵng). E100 nhập khẩu được vận chuyển bằng đường biển đến các kho kể trên, từ đó phân phối đến hệ thống phối trộn trên cả nước bằng tàu thủy hoặc xe bồn.

Theo Bộ Công Thương, trên cơ sở báo cáo của các địa phương và DN, hệ thống sản xuất, nhập khẩu, tồn trữ E100, phối trộn E100 và xăng khoáng, phân phối xăng sinh học tại Việt Nam hiện nay hoàn toàn đáp ứng đủ. Việc thực hiện phối trộn và phân phối xăng E10 trên toàn quốc, các DN có thể thực hiện được, song, cần có lộ trình cụ thể để chuẩn bị cơ sở vật chất.

Lãnh đạo Bộ Công Thương cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam từng bước chuyển dịch theo hướng xanh và bền vững, xăng E10 là một giải pháp chuyển đổi năng lượng hiệu quả, phù hợp với bối cảnh, nguồn lực trong nước, đón đầu xu thế quốc tế.

Ngoài ý nghĩa về môi trường, việc tăng sử dụng nhiên liệu sinh học còn giúp khôi phục lại hoạt động của các nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học đã được đầu tư nhưng chưa đưa vào hoạt động do không có thị trường tiêu thụ. Việc này góp phần tránh lãng phí nguồn lực đầu tư, đồng thời phát triển các vùng nguyên liệu (sắn, ngô), tạo việc làm cho lượng lớn lao động tại các khu vực trung du, miền núi.

Đáng chú ý, trong bối cảnh cạnh tranh thương mại toàn cầu hiện nay, việc tăng sử dụng xăng sinh học còn tạo dư địa thị trường cho nhập khẩu etanol, nguồn nguyên liệu sản xuất etanol từ Mỹ vào Việt Nam. Bộ Công Thương nhìn nhận đây là một trong những giải pháp nhanh chóng và hữu hiệu giúp tăng nhập khẩu hàng hóa từ nước này, tiến tới cân bằng thương mại Việt – Mỹ.

Tại dự thảo Thông tư về lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học, Bộ Công Thương đề xuất, từ 1/1/2026, toàn bộ xăng được pha chế, phối trộn, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới dùng động cơ xăng trên toàn quốc là E10. Từ 1/1/2031, toàn bộ xăng được pha chế, phối trộn, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới dùng động cơ xăng trên cả nước chuyển sang E15 (hàm lượng etanol từ 14-15%) hoặc xăng sinh học với tỷ lệ phối trộn khác do Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định.