Lãi suất huy động có xu hướng tăng

Khoảng 1 tháng rưỡi nay, xu hướng tăng lãi suất huy động diễn ra tại hàng loạt ngân hàng thương mại. Các ngân hàng tăng lãi suất bao gồm: VPBank, MB, HDBank, GPBank, BVBank, Sacombank, BaoViet Bank, PVCombank, Techcombank, LPBank, Cake by VPBank và MBV.

Trước đó, trong tháng 10, một loạt nhà băng khác như Sacombank, SHB, HDBank, GPBank, NCB, BVBank, BacABank... cũng đã rục rịch tăng lãi suất.

Hiện tại, tiền gửi tiền kỳ hạn một tháng lãi suất rơi vào khoảng 1,6-4,2%/năm. Với kỳ hạn 3 tháng, mức lãi suất thường dao động 1,9-4,4%/năm; kỳ hạn 6 tháng dao động khoảng 2,9-5,3%/năm. Kỳ hạn 12 tháng lãi suất ở mức 4,7-5,3%/năm. Với kỳ hạn dài 18-24 tháng trở lên, phần lớn ngân hàng trả lãi dao động từ 5,8-6,3%/năm (tuỳ điều kiện gửi). Tại một số ngân hàng, mức lãi suất có thể lên tới 8%/năm với điều kiện đặc biệt. Nhiều ngân hàng chào lãi suất huy động rất cao cho các khoản gửi lớn.

PVcomBank dẫn đầu với 9%/năm cho kỳ hạn 12-13 tháng khi gửi từ 2.000 tỷ đồng. HDBank trả 8,1%/năm cho kỳ hạn 13 tháng và 7,7%/năm cho 12 tháng với mức gửi tối thiểu 500 tỷ đồng. Vikki Bank áp dụng 7,5%/năm cho kỳ hạn từ 13 tháng khi gửi từ 999 tỷ đồng. Một số ngân hàng khác như ACB, LPBank, IVB cũng đưa ra lãi suất 6-6,5%/năm cho khách hàng gửi từ vài trăm đến hàng nghìn tỷ đồng.

Kết thúc 9 tháng đầu năm nay, tín dụng đã tăng tới 13,37% so với số cuối năm 2024 và là mức tăng cao nhất trong khoảng 15 năm trở lại đây. Mức tăng trưởng tín dụng 9 tháng cao hơn so với mức tăng huy động (chỉ tăng khoảng 10%), dẫn tới áp lực lên mặt bằng lãi suất thị trường 1 dù NHNN luôn duy trì bơm vốn trên thị trường mở, qua đó cung ứng vốn cho toàn nền kinh tế kịp thời.

Theo Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) lãi suất huy động tăng tại nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, chủ yếu do 2 yếu tố. Thứ nhất, áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng gia tăng khi tín dụng dự kiến bứt tốc mạnh vào giai đoạn cuối năm, với mức tăng trưởng cả năm ước đạt 18-20%. Thứ hai, rủi ro tỷ giá USD/VND vẫn hiện hữu, trong bối cảnh cầu ngoại tệ tăng vào mùa cao điểm nhập khẩu cuối năm.

VCBS dự báo lãi suất huy động có thể tăng trở lại tại một số ngân hàng thương mại cổ phần vào cuối năm nhằm đáp ứng nhu cầu vốn và kiểm soát rủi ro hệ thống, song vẫn được duy trì ở mặt bằng thấp theo định hướng hỗ trợ tăng trưởng.

PGS-TS Phạm Thế Anh, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cũng đánh giá, động thái tăng lãi suất huy động hiện tại của các ngân hàng trong nước là phù hợp với bối cảnh lãi suất toàn cầu ở mức cao, sức ép tỷ giá nhích lên. Mức tăng lãi suất huy động hiện nay vẫn tốt cho nền kinh tế, qua đó giúp ổn định kinh tế vĩ mô, tránh dòng vốn chảy vào những lĩnh vực đầu cơ tài sản, cũng giúp tỷ giá ổn định hơn. Có điều, cần kiểm soát để mức tăng lãi suất huy động không quá cao.

Trong báo cáo chất vấn gửi tới Quốc hội đợt tháng 10, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cũng thừa nhận, lãi suất đang chịu nhiều sức ép, chủ yếu từ các nguyên nhân như mặt bằng lãi suất thế giới tuy có xu hướng giảm, nhưng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn ở mức cao và thị trường tài chính toàn cầu khó đoán định dưới tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ. Trong khi đó, nhu cầu vốn tín dụng cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng dự kiến gia tăng, trong khi huy động vốn toàn hệ thống TCTD có thể bị ảnh hưởng và cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác.

Giữ ổn định lãi suất cho vay những tháng cuối năm

Đà tăng của lãi suất huy động có thể kéo theo lãi suất cho vay nhích tăng nhẹ trở lại sau một thời gian điều chỉnh giảm theo chỉ đạo. Tuy vậy, theo các chuyên gia kinh tế, lãi suất huy động nhích lên nhưng lãi suất cho vay sẽ phải giữ ổn định để hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế tăng trưởng.

"Lãi suất đầu vào tăng nhưng lãi suất cho vay phải giữ ổn định theo yêu cầu của Chính phủ và NHNN nhằm hỗ trợ DN và nền kinh tế. Vì vậy, các ngân hàng sẽ phải tính toán sao cho đa dạng hóa doanh thu từ phí dịch vụ, bên cạnh lãi thuần từ tín dụng. Biên lợi nhuận ròng của các ngân hàng cũng sẽ phải thu hẹp hơn trước đây" - Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc ngân hàng Tiên Phong (TPBank) chia sẻ.

Hiện lạm phát bình quân 9 tháng từ đầu năm 2025 chỉ ở mức 3,27%, song giá cả sinh hoạt thực tế đang có xu hướng tăng, nhất là ở nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu, gây áp lực lên đời sống người dân, nhất là người thu nhập thấp.

TS. Lê Duy Bình phân tích, khi chi phí đầu vào tăng thì vốn đầu ra cũng khó có thể giữ nguyên. Điều quan trọng là nỗ lực ở phía các TCTD tiết giảm chi phí hoạt động, áp dụng các phương thức cho vay mới để giữ ổn định mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý. “Ngân hàng đang đối diện với bài toán tìm ra điểm cân bằng giữa việc hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế và tìm kiếm nguồn vốn chi phí hợp lý để cho vay”- TS. Bình nhấn mạnh.

Hiện vẫn chưa có tín hiệu nào cho thấy NHNN can thiệp mạnh về chính sách tiền tệ. Theo TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, cần theo dõi thêm động thái tăng lãi suất huy động của các ngân hàng. Chỉ khi các ngân hàng có tính chi phối lớn tăng lãi suất và trong khoảng thời gian dài mới đáng ngại.

Do đó, TS. Châu Đình Linh dự báo từ nay đến cuối năm 2025, nếu các yếu tố vĩ mô thuận lợi như môi trường quốc tế ổn định, chính sách tiền tệ được điều hành linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường, tăng trưởng kinh tế duy trì tích cực và lạm phát vẫn được kiểm soát thì nhiều khả năng mặt bằng lãi suất cho vay giữ được ổn định. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả; hướng vào các lĩnh vực sản xuất - kinh doanh ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Hiện lãi suất huy động tăng ở các ngân hàng tư nhân, trong khi nhóm "Big 4" quốc doanh gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank vẫn giữ nguyên biểu lãi suất.